Toriadau’r Epicondyle Medial: Tystiolaeth o'r astudiaeth SCIENCE
Mae toriad epicondyle medial dadleoledig (pan fo’r asgwrn wedi symud o’i le) yn fath o asgwrn wedi torri ar ochr fewnol y penelin. Mae'n digwydd pan fydd darn bach o asgwrn yn torri i ffwrdd, yn aml oherwydd bod y cyhyrau a'r tendonau cryf sy'n glynu yno yn ei dynnu i ffwrdd. Mae tua 1,000 o blant yn y DU yn cael yr anaf hwn bob blwyddyn, fel arfer ar ôl cwympo wrth chwarae neu wneud chwaraeon.
Triniaeth
Er bod llawer o blant yn cael yr anaf hwn bob blwyddyn, nid yw meddygon erioed wedi cytuno ar y ffordd orau i'w drin. Dewisodd rhai lawdriniaeth i drwsio'r asgwrn, tra bod eraill yn defnyddio cast neu sblint i adael i'r penelin wella ar ei ben ei hun.
Sefydlwyd yr astudiaeth SCIENCE i ddarganfod pa driniaeth sy'n gweithio orau – i weld a oedd gorffwys y fraich mewn cast plastr, gan ganiatáu iddi wella'n naturiol, yr un mor dda â chael llawdriniaeth, lle mae'r meddygon yn gwneud toriad i drwsio'r darn o asgwrn wedi torri yn ôl yn ei le.
Ynglŷn â'r astudiaeth SCIENCE
Sefydlwyd yr astudiaeth i ateb a oedd cael llawdriniaeth yn well na chast plastr. Cyn i ni ddechrau'r astudiaeth, dywedodd teuluoedd wrthym mai poen a’r gallu i ddychwelyd i swyddogaeth arferol oedd y pethau pwysicaf iddynt.
Roedd yr astudiaeth yn cynnwys 334 o blant rhwng 7 a 15 oed o ysbytai ledled y DU, Awstralia, a Seland Newydd, a phob un ohonynt wedi cael toriad epicondyle medial wedi'i ddadleoli. Mewn tua chwarter o achosion, roedd y penelin hefyd wedi'i ddadleoli adeg yr anaf. Cafodd y rhan fwyaf eu trin mewn ysbytai ledled y DU, gyda rhai hefyd yn ymuno o Awstralia a Seland Newydd. Cafodd hanner y plant eu trin â chast am bedair wythnos. Cafodd yr hanner arall lawdriniaeth i drwsio'r asgwrn. Penderfynwyd yn deg ar driniaeth pob plentyn gan ddefnyddio proses o'r enw ar hap, i wneud yn siŵr bod y gymhariaeth rhwng triniaethau mor deg â phosibl.
Gofynnom i blant a'u teuluoedd am boen, pa mor dda y gallent ddefnyddio eu braich ym mywyd bob dydd ac yn ystod gweithgareddau chwaraeon neu gerddorol, ansawdd eu bywyd, unrhyw broblemau yn ystod adferiad, a faint o amser a gymerasant i ffwrdd o'r ysgol. Edrychom hefyd ar y gost i deuluoedd ac i'r GIG.
Canfyddiadau
A oedd llawdriniaeth yn well na gorffwys y fraich mewn cast plastr?
Pecyn Cymorth
Trowch ganfyddiadau SCIENCE yn arfer bob dydd.
